روش برخورد و رفتار با عضو معتاد خانواده

اعتياد يکي از اعضاي خانواده، پدر و مادر، فرزند، همسر يا خواهر و برادر، چالشِ بزرگي است که شما و ديگر اعضا را به لحاظ احساسي، ذهني، فردي و اجتماعي، درگير مي کند و آسيب هايي به دنبال دارد. براي کم کردن و ترميم اين آسيب ها و هدايت فرد معتاد در مسير ترک اعتياد، بايد مهارت هايي داشته باشيد تا بتوانید به درمان فرد معتاد کمک کنید.

  • اميد و اعتقادتان به يافتن يک راهِ حل مناسب را از دست ندهيد زیرا یقینا اعتیاد قابل ترک است.
  • کارنامه فرد معتاد را ارزيابي کنيد و به اشتباهات احتمالي خود که به شکل گرفتن اعتياد دامن زده، اعتراف و براي جبران، تلاش کنيد.
  • آيا واقعاً مطمئنيد معتادِ خانه شما مي تواند اعتياد را ترک کند؟ اگر پاسخ شما، يک جوابِ نااميدانه و پر شک و ترديد است، بايد بدانيد او موفق نمي شود.
  • معتاد براي ترک، به باور و اعتماد صد درصد شما نياز دارد.

در رفتار با یک فرد معتاد اين کارها را انجام دهيد

  • اول از همه به خاطر داشته باشيد شما تنها کسي نيستيد که پدر، مادر يا فرزند معتاد دارد.
  • درباره اين مشکل، با خود و ديگران صادق باشيد.
  • يادتان باشد که نه فقط فرد معتاد، که همه اعضاي خانواده درگير اين چالش هستند. پس هواي خودتان و بقيه را داشته باشيد.
  • فرد يا مشاور مورد اعتمادي پيدا کنيد که بتوانيد برايش حرف بزنيد و درددل کنيد.

ترک اعتياد يعني چه؟

تصور اغلب ما از روند ترک اعتياد، همان چيزهايي است که در فيلم ها ديده ايم: فرد زجر مي کشد، داد و فرياد مي کند، حسابي به هم مي ريزد و بعد از چند روز شکنجه، پاک مي شود! بايد با مطالعه و مشاوره، سطح اطلاع و آگاهي مان از اعتياد و روند ترک اعتياد را بالا ببريم تا درک درستي از شرايط عزيزمان داشته باشيم.

معمولاً مشکلِ برگشت به عادت مصرف مواد و وسوسه استفاده دوباره، موضوعي است که فردِ در حال ترک را، به شدت آزار مي دهد. براي کنترل اين مسئله، فرد را از موقعيت هاي قبلي دور کنيد. اگر میتوانید محل سکونتتان را عوض کنيد تا از قضاوت ها و حرف های نا امید کننده مردم اطراف خود دور شوید، ارتباطاتتان را تغيير دهيد و سبک زندگيِ متفاوتي با قبل در پيش بگيريد.

فرد در حال ترک بايد از قرار گرفتن در معرض چهار موقعيت بپرهيزد: گرسنگي، خشم، تنهايي و خستگي. اين چهار موقعيت در يک ويژگي مشترکند و آن وارد کردن فشار رواني به فرد است. کلاً اين قانون طلايي را به ياد داشته باشيد که فشار رواني در دوران ترک، دشمن اصلي ادامه کار است. چرا که جسم آنقدر خسته است که ديگر توان مبارزه بيشتر را ندارد. حضور در انجمن ها، جمعيت ها يا کانون هايي که به شکل رسمي در حوزه ترک اعتياد فعالند و معمولا توسط افرادي که قبلا معتاد بوده و حالا پاک شده اند اداره مي شود، مي تواند براي فردِ در حال ترک مفيد باشد. آشنايي شما با خانواده هايي که هر يک به نوعي با اين معضل دست و پنجه نرم مي کنند هم، مي تواند براي ادامه اين راه سخت و طولاني، آماده تان کند.

  • با تنش و پرخاش و درگیری شرایطی فراهم نکنید فرد معتاد يا درحال ترک به شما دروغ بگويد اين عمل، ميل به دروغگويي را در او تشويق مي کند. حقيقت اگر چه تلخ است، بهتر از دروغ شنيدن است.
  • همچنین اجازه ندهيد فرد معتاد يا در حال ترک، زرنگي به خرج دهد و حس کند مي تواند فريبتان دهد.
  • نگذاريد فرد معتاد يا در حال ترک از شما سوءاستفاده کند و از شما يک همدست بسازد.
  • دست روي دست گذاشتن، بدترين انتخاب در برخورد با اين بيماري است. اعتياد يکي از اعضاي خانواده، موضوعي است که حتي اگر در کنار فرد معتاد هم زندگي نکنيد، باز هم تاثير منفي اش را روي روح و روانتان مي گذارد. بي تفاوت يا نااميد نباشيد. برخي روش هاي ترک اعتياد کارآمد و مثبتند و در صورت تلاش و حمايت شما و خواست و اراده بيمار، حتما نتيجه مي دهند.
  • رو به رو شدن با حقيقت را پشت گوش نيندازيد. اعتياد به سرعت رشد مي کند، پس از همين لحظه شروع به يادگيري و برنامه ريزي براي روش هاي بهبود کنيد.
  • درباره شخص معتاد و اعتيادش با خانواده درجه یک خود پنهان کاري نکنيد و مسئوليت هايش را به دوش نکشيد.
  • اگر معتاد، شما را مسئول وضعيت خود مي داند، دلگير نشويد. اين افراد معمولا به هر بهانه اي متوسل مي شوند تا از خود سلب مسئوليت کنند.
  • اجازه ندهيد دلسوزي و ترحمِ بر خود، در وجودتان رشد کند. اعتياد يک عضو از خـــانواده، بـــزرگ تريــن مشکلِ روي زميــن نيست. ايــــن دلـــســـوزي و ترحـــم مــي تــوانـــد در بلنـــد مــدت، آســيــــب هــــاي به مـــراتـــب عميـق تري به شما بزند.
  • هيچ قول و قراري را از معتاد برای ترک در آینده قبول نکنيد. چون اين فقط راهي براي به تعويق انداختن بهبودي است. قرار و مدارهايتان را تغيير ندهيد و روي حرفتان پابرجا بمانيد.

اين کارها را انجام ندهيد:

  • با شخص معتاد بحث نکنيد. از معتاد انتقاد نکنيد. فرد معتاد را قضاوت نکنيد. به ياد داشته باشيد: اعتياد يک بيماري است و بحث و قضاوت های اکنون شما هیچ دردی را مداوا نمی کند و فقط کار را هم برای شما و هم فرد معتاد سخت تر می کند و زمان به عقب باز نمی گردد.
  • فلسفه بافي نکنيد، خود را نبازيد، سرزنش و دعوا و پرخاش نکنيد. اين کارها، موقعيت را بدتر مي کند.  فقط به فکر چاره باشيد.

رفتار ما با فرد درمان شده

  • پس از ترک باید به او اعتماد کنید و هیچ گاه کاری نکنید که احساس کند به او اعتماد ندارید . همت و تلاش او را برای پیروزی بر این بیماری ستایش کنید و بارها  بگویید که به او افتخار می کنید که تحمل سختی ترک را داشته و اکنون پاک و سالم است .
  • کار کردن باعث سلامتی روح و جسم می شود. فرد بهبود یافته باید مشغول کار گردد و همکاران او هم هیچ گاه نباید گذشته او را به او یادآور شوند .
  • اگر فکر می کنید محیط زندگی یا کار او شرایطی را فراهم می کند که او همیشه احساس سرخوردگی می کند یا اطرافیان حس بی اعتمادی  به او دارند تا جای ممکن محل کار یا زندگی را تعویض کنید و از نو شروع کنید .
  • با او باشید و حمایتش کنید. اعتیاد صد درصد درمان همیشگی دارد اگر باید ها و نباید ها را بدانیم.